61

Trabzon

Karadeniz Bölgesi

📍 Akçaabat

Sera Gölü Sosyal Tesisleri, Sera Deresi, Simba Yaylası, Simba Uçarsu Şelalesi (Simba yaylasından dere Sera gölüne kadar gidiyor-Cevizlik), Sera Gölü Tabiat Parkı (Söğütlü), Oncan Şelalesi (Cevizlik), Dereçimeni Gölü (Akpınar), Hanzar Yaylası (Akpınar), Büyükhanzar Yaylası (Akpınar), Erikli Yaylası (Dörtyol), Taşlıoba Zirvesi (Erikli), Mazı Dağ Evi, Fengo Yaylası, Hısrafa Yaylası, Çal Mağarası, Beypınar Yaylası, Honefter Yaylası, Derinoba Yaylası, Turnagöl, Ormancı Yayla(Çukurca), Kayabaşı Tabiat Parkı (Işıklar), Işıklar Kayabaşı Yaylası, Libodom Göleti (Işıklar), Kayabaşı Yaylası, Büyük Hanzar Yaylası (Akpınar), Akpınar Sela Çimeni, Büyükoba Yaylası Kamena Mevki (Akpınar), Akpınar Sela Çimeni (Akpınar), Hıdırnebi Yaylası (Kuruça), Sisirna Yaylası, Balıklı Yaylası, Balıklı Göl (Acısu)

📍 Araklı

Yolgören Plajı, Kara Dere, Ejderin Göl(Karadere), Pervane Köyü(Dünyanın En Güzel Köyü), Turnalı Os Şelalesi, Yusufoğlu Manzara Seyir Alanı, (Sularbaşı) Yeşilyurt Şelalesi, Aytaş Asmasu Şelalesi (Zifana Köyü), Çukurçayır Köyü (Foşa) Çormeş Şelalesi, Muratmos Foşa Çukurçayır Doğa Koruma Alanı, Mendegen Yaylası(Kayaiçi), Taşgeçit Mahallesi Düzyollar Yaylası, Goloşa Hanları (Taşgeçit), Taşgeçit Köyü (Goloşa) Cifinboğazı Yaylası, Yusufoğlu Manzara Seyir Alanı(Erenler), Baligar Yayla Şenlik Alanı, Hendek Yayla, Yurt Yaylası Toroslu Şelalesi, Mendegen Yaylası, Çatak Araklı, Ortakıran Yaylası, Somarova Yaylası, Aydıntepe Yaylası, (Yukarıkırzı köyü) İffet Anıtı ve müzesi, Aşot Yaylası Şenliği, Taşlı Yaylası, Madur Dağı, Irmaklı Yayla, Kadırga Yaylası, Yılantaş Yaylası, Kadırga Yaylası, Burnah Yaylası(Yeşilyurt), Irmaklı Yayla(Yeşilyurt), Kangeller Yaylası, Salmankas Yaylası, Ayranlı Yaylası, Zugi Yaylası

📍 Arsin

Arsin Sahil Park, Dereboyu Mevkii Eğ Şelale, Hacı Bilal Çeşmesi, Yanbolu Deresi, Tarihi Köprü(Örnek), Tarihi Sincan Köprüsü(Atayurt), Tarihi Simona Galer Köprüsü(Atayurt), Güneyce Köyü Merkez Cami 1300 (700 yıllık Cami. Trabzon'un Arsin ilçesine 23 kilometre mesafede, yöreye en hakim tepedeki daha önce kilise olarak hizmet veren cami, içerisindeki motifler ve ahşap süsleme sanatının zengin örneklerini barındırıyor. Kitabesi olmayan ve 1300 yılında yapıldığı tahmin edilen cami, toplam 250 kişilik kapasitesiyle hizmet veriyor. İlk ibadethane olduğu zamanda sadece cami değil, her tarafı görebilecek konumunda yer almasından dolayı gözetleme kulesi olarak kullanıldığına dikkati çekerek, bugün caminin ahşap süslemeleri ve motifleriyle insanların uğrak noktalarından biri olduğunu kaydetti)

📍 Beşikdüzü

Beşikdağ Tabiat Parkı 6km, Kılıçlar Kalesi, Kalegüney Kalesi 14km, Şalpazarı 18km, Karaağaçlı Köprüsü 23km, Sis Dağı Örümcek Obası Milli Parkı 37 km, Sis Dağı Zirve 38km, Dokuzoluk Yaylası 42km., Burbut Kıranı (Bayırköyü)

📍 Çarşıbaşı

Yoros Burnu (Fenerköy), Yoroz Limanı Plajı (Gülbahçe), Yoros Limanı Feneri, Kavaklı Karaorman (Kavaklı), Kaldırım Yaylası (Yeniköy)

📍 Çaykara

Saraloğlu Yaylası(Soğanlı Köyü), Görnek Tabiat Parkı(Beşköy), Parma Yaylası(Gündoğan Mah.), Mahtala Yaylası, Halkomas Yaylası, Osmançelebioğlu Konağı (Taş Ev Maraşlı), Çaykara Şelalesi, Çataklı Deresi, Ataköy Beldesi, 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay Müze Evi, Şelale(Işıklı), UDSAK Tuzla Gambo Mezrası (Çambaşı), Mezire i Paçan (Taşlıgedik), Uzungöl Deresi, Eğrisu Yaylası(Ataköy), Eğrisu Manzara(Ataköy), Hamutun Değirmeni, Sultan Murat Yaylası(Ataköy), Sultan Murat Şehitler Tepesi, Çamlıbel, Köknar, Gastanoz(Köknar), Uzuntarla, Mavreyas Platosu(Uzuntarla), Yurt Yaylası(Uzuntarla), Karaçam, Arapdere Yaylası, Staronar Yaylası(Karaçam), Turnalu Yaylası(Karaçam), Derebaşı Dinlenme ve Konakkala Tesisleri(Turgut'un Yeri), Derebaşı Virajları, Hanırmak Yaylası, Alaysa Yaylası(Ulucami), Evoşka Yayla Camii(Kayran), Tufa Yaylası(Yeşilalan), Bayraklı Yaylası(Zeleka), Kurdağı Yaylası (Egridere-Gorgoras), Çahmut Yaylası Han(Kayran), Buzpınarı Yaylası(Işıklı), Kalusa(Işıklı), Mağlakamboz Yaylası(Çambaşı), Manoşar Yaylası(Dağönü), Şenusırmak Yaylası(Dağönü), Hacikurt Yaylası(Dağönü), Sultan Yaylası (Çayıroba), Sarıkaya Yaylası(Derindere), Gilsuru Mezrası, Limni Düzü, Uzungöl, Uzungöl Flak Camii, Seyir Terası, Uzungöl Şelale, Uzungöl Milli Parkı, Demirkapı Deresi, Demirkapı, Harmandere Arpaözü Uzungöl(Arpaözü), Abanoz Camping(Demirkapı), TEDAK (Trabzon Tenis Dağcılık Kayak Spor Kulübü Kamp Alanı-Demirkapı), Karagöl, Prömer Gölü, Buzlu Göl, Puşur Dağı, Karester Yaylası(Uzungöl), Greni Mezrası, Şekersu Yaylası, Şekersu Yaylası Kırklar Mescidi, Haldızen Yaylası, Aygır Gölü, Sarıkaya Yaylası, Balıklıgöl, Kara Göl, Sultan Yaylası, Yente Yaylası (Çayıroba Köyü), Multat Yaylası Kusba Mevkii, Vartan Yaylası, Cunis Yaylası, Çayıroba Yente Yaylası, Baciha Yaylası

📍 Dernekpazarı

Çataklı Deresi, Kazalah Mesire Alanı, Kondu Seyir Terası, Kazankıran Yaylası, Akköse Sandık Gölü Şelalesi, Zincirlitaş

📍 Düzköy

Köy Ev Müze (Taşocağı), Honefter Yaylası (Çayırbağı Yusuflu), Derinoba Yaylası (Çayırbağı), Kolopna Yaylası(Çayırbağı), Balahor Yaylası, Akkese Obası, Labazon Yaylası (Çayırbağı), Hekimoğlu Mandagözü Yaylası, Alazlı (Mula) Yaylası, Kırıklık Yaylası (Çayırbağı), Şoroğma Yaylası, Beypınarı Yaylası (Çayırbağı Yusuflu), Güngendağ Yaylası, Haçkalı Yaylası (Orta), Alazlı Yaylası, Alazlı Yaylası Bakacak Yürüyüş Alanı, Caferli Obası (Çayırbağı Yusuflu), Kale Deresi, Çal Çamii Tabiat Parkı, Çal Köy Şelalesi (Çiğdemli), Çal Mağarası (Çal Köyü), Şahinkaya Dözköy (Çayırbağı Gülcana), Hırsafa Yaylası (Çal Çeşmeler), Hırsafa Şenlik Alanı (Gezi ve Piknik Alanı), Koskarlı Mağarası (Çayırbağı Zeliha)

📍 Hayrat

Hayrat Belediyesi,Hayrat Yürüyüş Alanı, Yeniköy Deresi, Hargolum (Hayratlı gençlerin yüzme öğrendikleri bir yer, yüzmek için güzel bir yer, birde görülmeye değer bir değirmeni var), Alona/Hangova, Gençağanın Konağı, Balaban Mahallesi Çukurkent, Hayrat Rafting&Macera Parkı-Kamp ve ATV (Yarlı), Çakıroğlu İsmail Ağa Konağı, Gülderen Mahallesi Dinlenme Parkı, Ayaz Ayazoğlu Müzesi, Mustafa Ayazoğlu Konağı, Yeniköy Deresi (2.kol), Ömer Ayaz Değirmeni, Rüstem Ayaz Dere Üstü Bungalow, Trabzon Baltacı Vadisi (Geçitli), Bayraklı Mezrası Yürüyüş Alanı, Ancumah61, Murtezaoğlu Konç Yusuf Hanı, Büyükharmanlı Yaylası, Meydanmeşe Arı ve Bal Evi, Ağaçbaşı Yaylası-Geçitli/Hayrat, Anaborda Bolitlilerin Yaylası (Sarmaşık), Çakıroğlu Yaylası, Hayrat Sarmaşık Mahallesi Mesoraş, Mesoraş Yaylası (Göksel Mah.), Şenusırmak Yaylası, Hacıkurt Yaylası Temelin Yeri, Manoşar Yaylası, Aksu Yaylası,

📍 Köprübaşı

Vatoz Mahallesi, Çifteköprü, Malkoç Kemençe imalatı(Akpınar), Mezire Lemanoğlu, Soğuksu Yaylası, Parma Yaylası, Şelale, Pınarbaşı Mahallesi (Dağardı-Okşoho), Köprübaşı/Aspalo, Kangeller Yaylası, Harmantepe Şehitliği, Ağaçbaşı Turba Bataklığı, Vizera Yaylası ve Şehitliği, Madur Dağı, Köşk Yaylası(Arpalı), Limiya Yaylası(Arpalı), Taşlı Yaylası(Arpalı), Kahve Düzü (Kavga) Yaylası, Madur Yaylası, Yeni Yayla(Arpalı), Kırklar Mescidi(Arpalı)

📍 Maçka

Atatürk Parkı, Türk-İspanyol Dostluk Anıtı, Hamsiköy Deresi ve Değirmendere, Tarihi Maçka Köprüsü, Maçka Saat Kulesi, Mimar Saffet Bulut Parkı, Kalyan Gölü, Kırantaş Tarihi Porsuk Ağacı, Kusera Yaylası, Vazelon Manastırı, Çamlıdüz Uçarsu Şelalesi, Haya Yaylası, Kusera Yaylası, Papara Yaylası (Çamlıdüz), İspanyol Anıtı(Akarsu), Anabasis Yolu, Sumaha Yaylası(Yazlık Mahallesi), Livera(Yazlık), Livera Gözetleme Kulesi, Livera Kale Harabesi, Şolma Yaylası, Örnekalan Yaylası, Figanoy Yaylası(Merkez), Lişer Yaylası(Ocaklı), Hamsiköy Güzelyayla Şelalesi., Zigana ve Saranoy Yaylası, Zigana Dağları, Makren tepesi(Bakımlı), Ağzonos, Coşandere Kınalı Köprüsü, Coşandere 2 Köprüsü, Kırantaş (Kudula) Kalesi, Kırantaş Yaylası, Taşın üstü Seyir Tepesi(Bakımlı), Ağursa Deresi(Bakımlı), Akarsu Köyü Mağarası, Raşi Mezeresi, Fosiya(Akarsu), Kapılıtaş(Akarsu), Türkobası Piknik ve Kamp Alanı, Ayralaksa Yaylası(Akarsu), Saveriksa Yaylası-Livera, Kusal Yaylası, Kayrak Yaylası(Galyan Kuyruk Yaylası), Mendolisa Yaylası, Kuştul Manastırı (Şimşirli), Karakaban Yaylası, Ambarlı Yaylası, Mendolisa Yaylası, Kuyruk Yaylası, Sırhanlı Yaylası, Kırano Yaylası, Altındere Vadisi, Karadağ Şelalesi, Omela Yaylası-Livera, Kurugöl Yaylası, Hocamezarı Yaylası(Yukarıköy), Turnagöl Yaylası, Güzelyayla Şelalesi, Iskopel Yaylası(Yazlık Köyü), Kurtdere Yaylası, Çataltepe Şehitliği(Yüzüncüyıl), Eskala Yaylası(Üçgedik), Eskala Yaylası Cordana Suyu, Çeşmeler Obası(Üçgedik), Beşoba Yaylası(Üçgedik), Taşlıoba Yaylası (Yaylabaşı), Figanoy Yaylası (Merkez)

📍 Sürmene

Trabzon Büyükşehir Belediyesi Sürmene Aile Plajı, iskele, Memiş Ağa Konağı, Osman Şentürk Tarihi Aile Evi(Çarşı), 99 Pencereli Haşim Ağa Konağı(Gültepe Köyü), Üstündal Kilisesi, Dirlik Tarihi Değirmen, Dirlik Camii/Tarihi Kilise, Cida Tarihi Taş Rum Okulu( Cida-Dirlik Köyü), Dua Tepe Şehitliği, Aya Varvara Kilisesi(Koyuncular), Merek Parkı, Beşköy Harmantepe Şehitliği, Koyuncular Şelalesi, Madur Dağı, Kalecik Yaylası, Taşlı Yaylası, Aşot Yaylası, Lişit Yaylası, Büyük Yayla Camii, Gümüşhane Buğalı Köyü 93 Harbi Şehitliği ve mezarlık

📍 Şalpazarı

Ağasar Deresi, Ağasar Kalesi (Ağasar), Trabzon Şalpazarı Kalecik Mahallesi Tepesi, Loru Kayası(Üzümözü), Sisdağı Sandık Gölü Şelalesi (Geyikli), Sis Dağı Zirve (Geyikli), Trabzon Şalpazarı Kalecik Mahallesi Tepesi, Bayrak Tepesi (Ağırtaş), Karaağaçlı Köprüsü( Geyikli), Şalpazarı Millet Bahçesi, Şıhkıranı (Sütpınar), Sis Dağı Trabzon (Sisdağı), Güdünaltı Şelalesi, Osmanlı Köprüsü (Turalıuşağı), Şalpazarı Millet Bahçesi, Karakısrak Yaylası (Turalıuşağı), Ortaoba (Gökçeköy), Alaca Yaylası/Plateau (Gökçeköy), Aludaşı Yaylası (Kuzuluk), Sazalan Yaylası (Sinlice), Yediharman Yaylası (Kasımağzı Köyü Yaylası- Hamsi Köy)

📍 Of

Soğukpınar Plajı(irfanlı), İrfanlı Camii, Of Sahil Parkı, Yeni Mahalle / Mandallar, Mandan Hoca Camii, Çataklı Deresi, Çataklı Deresi Parkı, Solaklı Vadisi Kiraz Göl, Ballıca Şelalesi, Müderris Mahmut Sabri Efendi Camii(Bölümlü), Kremehtera Şelale(Erenköy), Of/Zisino Mahallesi, Hapsiyaş Köprüsü(Bölümlü), Ava Şelalesi, Kuş Boğazı

📍 Ortahisar(Merkez)

Atatürk Evi Müzesi (Trabzon eşrafından, ticaret ve bankerlik yapan, Rum asıllı Konstantin Kabayanidis tarafından yazlık olarak kullanılmak üzere yaptırılmıştır. Yapımına 1890'da başlanıp 1912'de tamamlanmıştır. Taş, tuğla ve ahşap malzemeler ile yığma yapı tekniği kullanılarak yapılan ve bodrumu ile birlikte dört kattan oluşan köşk, Batı Rönesans mimarisinin etkilerini taşır. Mübadele sonrasında 1923'te mülkiyeti Hazine'ye geçmiştir. 1930 yılında Trabzon İl İdaresi tarafından satın alınmış, İl Daimi Encümeni 18.05.1931 tarih ve 361 sayılı kararı ile Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa adına temlik edilmiştir. Trabzon ziyaretlerinde Atatürk çok beğendiği bu köşkte kalmıştır. 11 Haziran 1937 gecesi bütün mal varlıklarını Türk ulusuna armağan etme kararını burada almış ve gereğinin yapılması için başbakana talimat vermiştir. Atatürk'ün ölümünden sonra köşk, vasiyetnamesindeki listede yer almadığı için, 07.12.1938 tarih, 938/2509 esas ve 1627 sayılı Ankara Asliye Hukuk Hakimliği kararı ile yasal varisi olan kız kardeşi Makbule Boysan'a intikal ettirilmiştir. Daha sonra ise, 06.08.1942 tarih ve 476/286 sayılı Trabzon Asliye Hukuk Hakimliği kararı ile Atatürk Müzesi olarak kullanılmak üzere Trabzon Belediyesi tarafından satın alınarak istimlak bedeli olan 10.000 TL ($116.543) Makbule Boysan'a 30.03.1943 tarihinde ödenmiştir. Bina 0604.1943 tarih ve 243/642 sayılı Trabzon İcra Memurluğu kararıyla Belediye adına tescil edilmiş ve aynı yıl o dönemde kullanılan eşyalarla dekore edilerek "Atatürk Müzesi" olarak ziyarete açılmıştır. Günümüzde bakım hizmetleri Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanmaktadır. Zaman zaman tadilat dolayısıyla kapatılan köşk, haftanın her günü ziyarete açıktır. Trabzon Atatürk Köşkü şehrin merkezinden araç ile yaklaşık 5-10 dakika mesafede bulunmaktadır. Şehir içi dolmuşlar bölgeye hizmet vermemekte olup Trabzon Büyükşehir Belediyesi otobüslerinin ring seferleri ile ulaşılması mümkündür. Ayrıca, şehirde bulunan bazı tur firmalarının şehir içi paket turlarına katılarak da gezilmesi mümkündür.), Hagia Sophia(Müzesi) (Trabzon'un Fatih Mahallesi'nde bulunan kiliseden çevrilmiş bir camidir. Orta Çağ'da denize yakın bir konumda ve tepelik bir arazi üzerinde inşa edilmiş bir manastır kilisesi idi. Trabzon İmparatorluğu'nun günümüze ulaşan en iyi korunmuş anısı kabul edilir. Bizans taşra üslubu ile, Gürcü soğan kubbeSelçuklu taş işçiliğinin bir uyum içinde kullanıldığı sıra dışı bir mimarisi vardır. Trabzon İmparatorluğu döneminde Kutsal Bilgelik'e adanmış kiliselerden biri olan Ayasofya, tarih boyunca farklı işlevlerle kullanıldı. 16. veya 17. yüzyılda cami, I. Dünya Savaşı yıllarındaki Rus işgali sırasında askerî karargâh, hastane, depo; sonra yine cami oldu; 1964 yılında müzeye dönüştürüldü. Yapı, 28 Haziran 2013 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımı ile resmi olarak ilk Cuma namazının kılınmasıyla Ayasofya, cami olarak ibadete açılmış ve müze işlevini yitirmiştir. Trabzon kent merkezinde, kayalık bir burun üzerinde, eski bir Roma bazilikasının yerine inşa edilmiş olan Ayasofya, zamanla denize dolgu yapılması ve 2006 yılında devlet sahil yolunun deniz dolgusu yapılarak inşa edilmesi sonucu günümüzde denizden yaklaşık yarım kilometre içeridedir. 1204 yılında Bizans İmparatorluğu başkentinin Latin istilasına uğraması üzerine imparatorluğun yeni bir yönetim merkezinden idare edilmesi zorunluluğu doğmuş; Trabzon'da Bizans'ın yeni yönetim merkezlerinden biri kurulmuştu. "Trabzon İmparatorluğu" olarak adlandırılan yeni idari oluşum, 13. yüzyılda kentte ciddi bir imar faaliyetine girdi. Ayasofya, bu imar faaliyeti sırasında inşa edilmiştir. Ayasofya'nın Trabzon Rum İmparatoru I. Manuil) zamanında 1250-1260 arasında yapıldığı kabul edilir. Kilisenin yerinde eski bir yapının varolduğu sanılmaktadır. Kimi kaynaklara göre ise 1204 öncesinde yapılmış, I. Manuil döneminde yenilenmiş bir yapıdır. Kilise, 13. yüzyılda kent dışında kurulan manastıra bağlı idi ancak zamanla manastırın diğer ögeleri yok olmuştur. Trabzon İmparatorluğu'nu yöneten Komninos hanedanının karmaşık politik ilişkilerinden dolayı, mimarisi ve süslemeleri farklı devletlerle ilişkileri yansıtacak şekilde çok farklı özellikleri barındıran bir kilise yapısı inşa edilmiştir. Örneğin güney cephedeki bir dizi taş süslemede Gürcü etkisi varken atı cephesindeki dış narteks girişinde Selçuklu üslubunda taş süslemeler yapılmıştır. Ayasofya'nın kubbesindeki Pantokrator İsa, melekler korosu ve yazı kuşağı Yapının içindeki fresko resimlerin 1260'a doğru tamamlandığı düşünülür. Fresklerde, İncil'den alınma konulara yer verilmiştir. Kubbe'de Pantokrator İsa, onun altında melekler korosu ve yazı kuşağı; kuşağın altında dizi halinde meleklerin yer aldığı bir friz, vardır; pencere aralarında oniki aziz tasvirleri yer alır. Pandantiflerde) ise değişik görünümlere yer verilmiştir. Mabedin batı tarafındaki dört köşe planlı ve iç duvarlarında resimler bulunan çan kulesi, kiliseden ayrı olarak 1427'de inşa edildi; içindeki süslemeler 1443'te yapıldı. Yapıdan 25 metre ileride yer alan bu kule yıldızları gözlemek, astronomi dersleri vermek amacıyla kullanılmıştır. Kulenin ayrıca deniz feneri olarak da kullanılmış olabileceği düşünülür. Yapı, Fatih Sultan Mehmed'in 1461 yılında Trabzon'u fethinden sonra da bir süre kilise olarak kullanılmaya devam etti. Trabzon hakkındaki yayınlarda Ayasofya'nın cami oluşu için farklı tarihler verilir. 1648'de Trabzon'a gelen Evliya Çelebi'ye göre 1583 yılında sultanın emriyle Kürd Ali Bey adında bir ayân tarafından (J. von Hammer'in elindeki nüshaya göre söz konusu valinin adı "*Kurd*"dur) bir minber ve müezzin mahfili eklenerek camiye dönüştürülmüştür. Ayasofya'yı cami halinde gören ilk Batılı seyyah, 1609'da Trabzon'dan geçen Fransız *Julien Bordier*'dir. Julian Bordier camiye dönüştürülen yapının onarılmadığı için boş tutulduğunu ve ibadet için kullanıldığını bildirmiştir. Kimi araştırmalara göre ise Osmanlı Sultanı III. Murat zamanında Trabzon Beylerbeyi Ali Bey'in girişimleriyle camiye 1670 tarihinde çevrilmiştir. Uzun süre ibadete kapalı olan yapı, 1864'te Bursalı Rıza Efendi'nin teşvikleriyle onarıldı. Müslüman cemaatin topladığı 95.000 kuruş ile Rum ustalar tarafından onarılarak yeniden ibadete açıldı. Ancak kentin dışında olması dolayısıyla, sürekli kullanılmayan cami, Osmanlı döneminde son olarak 1880'lerde onarıldı. I. Dünya Savaşı sırasında Trabzon'u işgal eden Rus ordusu tarafından depo ve askerî hastane olarak kullanıldı. Savaş sonrasında 1960 yılında dek cami olarak kullanılmaya devam etti. İngiliz arkeolog ve sanat tarihçisi David Talbot Rice, Ayasofya'daki freskleri açığa çıkarmak için bir proje başlattı. 1957-1962 yılları arasında Edinburgh Üniversitesi'nden Russell Vakfı uzmanları tarafından yürütülen çalışmalarla Ayasofya'nın iç yüzeylerini örten 19. yüzyıl sıvaları kaldırılarak altındaki freskler günışığına çıkarıldı. Bizans sanatıyla ilgili çevrede heyecan uyandıran bu çalışmanın ardından yapı, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edildi ve evrensel değer taşıyan fresklerin sergilenebilmesi için Ayasofya, müzeye dönüştürüldü^.^. 2000'li yıllarda müzenin camiye dönüştürülmesi gündeme geldi ve tartışmalara yol açtı. Yapının camiye dönüştürülmesi kimi muhafazakâr siyasetçi ve medya kurumlarınca desteklenirken; kimi aydınlar ve aktivistler freskler ve yapının zarar göreceği gerekçesiyle müze statüsünü yitirmesine karşı çıktı. 2013'te "Trabzon Ayasofya Müzesi müze olarak kalmalı" şeklinde bir imza kampanyası yapıldı. Ayasofya'nın müze işlevi iptal edilerek 3 Haziran 2013 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğüne teslim edildi. Ardından mahkeme kararları ve vakıf kaydı dolayısıyla Ayasofya, 28 Haziran 2013 Cuma günü cami olarak ibadete açıldı.Yapı, geç Bizans Kiliselerinin en güzel örneklerinden biri olarak kabul edilir. K*apalı kollu haç* planlıdır, yüksek kasnaklı) bir kubbeye sahiptir. Kuzey, batı ve güneyinde revaklı üç kirişi bulunmaktadır. Yapı ana kubbenin üzerine değişik tonozlarla örtülmüş ve çatıya farklı yükseltiler verilerek kiremitle örtülmüştür. Üstün bir işçiliğin görüldüğü taş plastiklerde Hristiyan sanatının yanı sıra Selçuklu Dönemi İslam sanatının da etkileri görülür. Kuzey ve batıdaki revak cephelerinde görülen geometrik geçmeli bezemeleri içeren madalyonlarla, batı cephesinde görülen mukarnaslı nişler Selçuklu taş işlemelerindeki özellikleri taşımaktadır. Binanın en görkemli cephesi güneyidir. Burada Adem'le Havva'nın yaratılışı kabartma olarak bir friz hâlinde anlatılmıştır. Güney cephesindeki kemerin kilittaşı üzerinde Trabzon'da 257 yıl hüküm süren Komninos Hanedanı'nın sembolü olan tekbaşlı kartal motifi bulunmaktadır. Kubbede ana tasvir İsa, onun tanrısal yönünü aksettiren *Hristos Pantokrator (Her şeye kâdir İsa)* tarzıdır. Bunun altında bir kitabe kuşağı, daha altta ise melekler frizi bulunur. Pencere aralarında on iki havari tasvir edilmiştir. Pandantiflerde değişik kompozisyonlar yer almaktadır. İsa'nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi, kıyamet günü gibi sahneler betimlenmiştir. Apsis tonozun ortasında anelipsis sahnesi görülüyor.), Trabzon Botanik Bahçesi, Beşirli Eko Park, Boztepe, Boztepe Seyir Terası, Zağnos Vadisi Parkı, Ganita Sahil Parkı ve Yürüyüş-Koşu Parkı, Kanuni Sultan Süleyman Parkı, Trabzon Kent Müzesi (Balmumu Heykeller ve Canlandırmalar: Müze, Trabzon'un geleneksel yaşamını, yayla kültürünü ve el sanatlarını yansıtan gerçekçi balmumu figürleriyle dikkat çeker. Bu canlandırmalar, ziyaretçilere geçmişe dair canlı bir bakış açısı sunar. Geleneksel El Sanatları Koleksiyonu: Şehre özgü Kazaziye, telkari, bakırcılık ve hasırcılık gibi geleneksel zanaatların araç gereçleri ve nadide örnekleri sergilenir. Bu bölüm, yöresel el sanatlarının inceliğini ve kültürel değerini vurgular. Trabzonspor ve Spor Tarihi: Kentin spor tutkusunu simgeleyen Trabzonspor'un kupaları, eski formaları ve tarihine ışık tutan belgeler burada yer alır. Bu koleksiyon, şehrin futbolla olan derin bağını gözler önüne serer. Müze, şehrin kimliğini oluşturan tüm unsurları bir araya getirerek Trabzon'un kapsamlı bir portresini çizer.), Trabzon Müzesi Kostaki Konağı (Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı) olarak düzenlenen konak, Zeytinlik Caddesi'nde 1900'lü (1898-1913) yılları başlarında Banker Kostaki Teophylaktos tarafından konut olarak yaptırılmıştır. Konağın mimarlarının İtalyan olduğu belirlenen yapıda kullanılan bir çok malzemenin İtalya'dan getirildiği bilinmektedir. Kostaki Teophylaktos 1917 yılında iflas edince, bu yapıyla birlikte bütün mal varlığına haciz konulmuş ve konak Nemlioğlu Ailesi tarafından satın alınmıştır. 15-17 Eylül 1924 tarihinde Trabzon'u ilk ziyaretinde ulu önder Atatürk eşi Latife Hanım ve beraberindeki heyetle birlikte bu konakta misafir edilmişlerdir.Trabzon Valisi Ali Galip Bey zamanında 1927-1932 yıllarında 25.000 TL bedelle kamulaştırılarak, 1927-1931 yılları arasında Hükümet Konağı, 1931-1937 yılları arasında müfettişlik binası olarak kullanılmıştır. Ülkemizin sayılı sivil mimarlık örnekleri arasında yer alan konağın bodrum kat hariç tüm kat duvarları tamamen kalem işi süslüdür. 1988-2001 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca restorasyonu tamamlanan konak, 22 Nisan 2001 tarihinde Trabzon Müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Konağın bodrum katı Arkeolojik Eserler Seksiyonu, zemin katı Konak Teşhiri, birinci katı Etnoğrafik Eserler seksiyonu ve asma katı İdari Bölüm olarak düzenlenmiştir.), Trabzonspor M. Şamil Ekinci Müzesi (Trabzonspor'un eski başkanlarından Şamil Ekinci'nin adını taşıyan müze 23 Eylül 1996'da hizmete açılmıştır. Daha önceleri Sadri Şener Tesisleri'nin arka kısmında hizmet veren müze, yeniden düzenlenerek Sadri Şener Sosyal Tesisleri'nin ikinci katında hizmete girmiştir. Müzede yaklaşık 1000 kupa, şilt ve plaket mevcuttur. Trabzonspor'u oluşturan takımlardan gelen kupalar ve Trabzonspor'un şampiyonluk kupaları burada sergilenmektedir. Müzede 7 adet Süper Lig, 10 adet Türkiye Kupası, 10 adet Süper Kupa, 5 adet Başbakanlık KupasıKıbrıs Barış Kupası, Kadınlar Futbol Ligi Kupası, Yayla Kupası, Gurbet Kupası, 2 Türkiye Basketbol 2. Ligi Şampiyonluğu ve daha birçok kupa yer almaktadır. Müzenin ilgi gören parçalarından biri "Yarım Kupa"dır. 1957-58 sezonunda Trabzon'da oynanan Türkiye Amatör Futbol Şampiyonasında Trabzon İdmanocağı ile Ankara Havagücü tüm maçlarını kazanarak final için daha sonra adı Hüseyin Avni Aker olacak Şehir Stadyumu'nda karşı karşıya gelmiştir. Maç berabere bitmiştir ama takımların puanları ve averajları eşittir. Bunun üzerine ne yapılması konusunda uzun tartışmalar yaşanmıştır. Bir grup yeni bir maçın oynanmasını istemiştir. Trabzon İdmanocağı tarafı, maçın tekrar Trabzon'da oynanması konusunda diretirken Havagücü, tarafsız saha istemiştir. Sonunda Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nun hemen güney kısmında yer alan Sanat Lisesi'nde şampiyonluk kupası ortadan ikiye bölünmüş ve iki şampiyon ilan edilmiştir. Türkiye Futbol Federasyonu da bu olayı tescil etmiştir.), Trabzon Basın Tarihi Müzesi (Müze Ortahisar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne bağlıdır. Türkiye'nin dördüncü ve ülkede 2023 yılı itibari ile en fazla materyalin bulunduğu bir müzedir.

🍴 Yöresel Notlar

10 Ocak 2023 yılında hizmete giren müzede 1865 yılından günümüze kadar Trabzon Basın Tarihinin kronolojik sırasına yer verilirken, basın teknolojinin geçirdiği değişiklikler, taşbaskı örnekleri, düz baskı makinesi, prova tezgâhları, eski daktilolar, teleksler, telefotolar, karanlık oda ekipmanları, fotoğraf makinesinin 150 yıllık serüveni sergilenmektedir. Basımevi bölümünde, Trabzon'da 1865 yılından günümüze kadar hizmet vermiş birçok baskı aleti ve cihazı bulunmaktadır. Frenkendal markasına ait ve günümüzde Almanya ve Rusya'da bulunan 3 baskı makinesinden biri bu müzede sergilenmektedir. Yine 1890 yılında Trabzon'da basılan Meşveret, İstikbal gibi Osmanlı dönemine ait gazeteler ve belgeler burada yer almaktadır. Bölgenin en eski matbaası olan Sonhaber yayıncılığın 100 yılı aşkın kullandığı makineler yine burada sergilenirken aynı zamanda bu matbaa da basılan Hizmet Gazetesi, Çaykara Gazetesi, Yeniyol Gazetesinin 80 yıllık nüshaları bu müzede bulunmaktadır. "Dizgi ve baskı makineleri" bölümünde 19. yüzyıldan kalma ve kullanılabilir durumda bir cilt presi ile bir kabartma makinesi sergilenir. Ayrıca telefoto cihazlarının ilk örnekleri ve teleks cihazları, 1970'li yıllarda kullanılmaya başlayan dizgi makinesi örneği, tipo baskı için kullanılan aletler, klişe yapmakta kullanılan araç gereçler ile mürettiplerin kullandığı kavalet tezgahları yer alır. Anı eşyaları bölümünde Trabzon basın hayatında iz bırakmış kimi gazetecilerin anı eşyaları bulunur. Müzede ayrıca İletişim Fakültesi öğrencilerinin yararlana bilecekleri "Basın Kitaplığı" vardır.), Trabzon Tarihi Müzesi (Tarih şehri olan ve geçmişi 5000 yıl öncesine dayanan Trabzon'da  Tarih Müzesi'nin eksikliğini Ortahisar Belediyemizin açtığı Tarih Müzesi ile gidermiş olduk .Hizmete açtığımız Tarih Müzesinin arşivinde 7800 tarihi belge,2200 tane fotoğraf var.Müzemizde Osmanlı ve Cumhuriyet döneminin çeşitli yönleri ile anlata,kent yaşamı,basın tarihi,Trabzonspor'u anlatan eserler yer alıyor.Antik çağlardan beri bir liman kenti olan Trabzon'da limanımızın tarihiyle ilgili objelerin sergilendiği bir odamızda mevcut.Her yönüyle Trabzon'u anlatan kitapların sergilendiği ve 400 tane kitabı bulunan bir de kütüphane düzenlenmiştir), Kanuni Parkı, Kanuni Evi (19. yüzyılda inşa edilen bu iki katlı ahşap yapı, 1994 yılında Trabzon Valiliği tarafından restore edilerek müze olarak hizmet vermeye başlamıştır. I. Süleyman'ın doğduğu mahallededir. Trabzon'un geleneksel mimarisini yansıtan evde Kanuni'nin hayatı ve eserleriyle ilgili çeşitli materyaller sergilenmektedir. Müze koleksiyonunda Kanuni'ye ait olduğu belirtilen kılıç, kaftan, portre ve yazdığı bir şiir de yer almaktadır.), Trabzon Muhibbi Edebiyat Müze Kütüphanesi (Müze, Zağanos Vadisi'ne bakan 150 yıllık üç katlı bir konakta 2018 yılında açılmıştır. Türkiye'deki yedinci edebiyat müze kütüphanesi olma özelliği taşıyan yapı, geleneksel Türk mimarisini yansıtır. Müze koleksiyonunda Trabzon ve çevre illerde yaşamış edebiyatçıların eserleri, el yazmaları ve kişisel eşyaları yer alır. Bedri Rahmi EyüboğluNecip Fazıl Kısakürek ve Cevat Şakir Kabaağaçlı gibi isimlere ait özel parçalar da sergilenmektedir. Müze, adını Kanuni Sultan Süleyman'ın şair olarak kullandığı *Muhibbi* mahlasından alır.), Trabzon Ortahisar Muvakkithanesi 16.yy. (Fatih Muvakkithanesi, Büyük Fatih Camii'nin kuzeyinde yer almaktadır. Yapı, 16. yüzyılda Saraçzade Medresesi ve Saraçzade Mescidi ile birlikte inşa edilmiştir. Sekizgen planlı gövdesiyle dikkat çeken muvakkithane, vakit tayini ve astronomi ilmi amacıyla yapılmıştır. Trabzon'da günümüze ulaşabilmiş tek muvakkithane örneği olması, yapının tarihî önemini artırmaktadır. Giriş kapısı, Fatih Camii'ne yani güneye bakacak şekilde konumlandırılmıştır. Günümüzde düz lentolu ve dikdörtgen biçiminde olan bu girişin, orijinalde farklı bir tasarıma sahip olduğu düşünülmektedir. Yapı, 19. yüzyılın sonlarında geçirdiği kapsamlı tadilat nedeniyle büyük oranda yeniden inşa edilmiş izlenimi vermektedir. Bu durum, kullanılan inşaat teknikleri, malzeme özellikleri ve dönemin mimari detaylarından anlaşılmaktadır. Arşiv belgelerinde yer alan bilgiler de bu durumu desteklemektedir. Son restorasyon çalışmaları sonucunda yapı, özgün görünümünü kaybetmiş ve büyük ölçüde 19. yüzyıl yapısı karakteri kazanmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivlerinde Fatih Vakfiyesi'ne kayıtlı olduğu anlaşılan muvakkithane, Trabzon'daki diğer örnek olan Çarşı Camii Muvakkithanesi ile birlikte sayıca çok az örnekten biridir. Sekizgen planlı olduğu ve üzerinin kubbe ile örtülü bulunduğu, kubbenin üzerinde ise iç mekânın aydınlatılması ve gökyüzü gözlemi için hamam penceresi veya fener açıklığı bulunduğu varsayılmaktadır. Muvakkithaneler, yalnızca vakit tayini yapılan yerler değil; aynı zamanda astronomi ilmiyle ilgilenen âlimlerin çalıştığı, kitap yazdığı ve el yazması eserlerin bulunduğu yapılar olarak da bilinir. Bu nedenle, yapının yanında yer alan medrese ve mescidin, burada eğitim gören talebelerin muvakkithanedeki eserlerden yararlanmasına imkân sağladığı anlaşılmaktadır.), Fatih Büyük Cami Kütüphanesi, Maden Tetkik Arama Müdürlüğü, Zağnos Vadisi Parkı, Meydan, İskender Paşa Camii 16.yy. (16. yüzyılda inşa edilmiş bir Osmanlı camisidir. Avlusundaki medreseler artık kalmamış, batıdaki eski mezarlık kaldırılmış, geriye sadece İskender Paşa'nın mezarı kalmıştır. Çeşitli zamanlarda bir dizi genişletme yapılmış ve bu, restorasyonlarla birleşince, taş işçiliği en yüksek kalitede olan caminin orijinalliğini bozmuştur. Minarede tuğla ve renkli taş sıraları vardır. Caminin ana planı İznik'teki Yeşil Camii'nin planına benzemektedir. Kapının üzerindeki kitabede caminin 1559 yılında yapıldığı, diğer kitabede ise camiye bugünkü şeklini veren onarımların 1882 yılında yapıldığı bilgisi verilmektedir.), Tahtalı Camii (3 Nolu Erdoğdu Mahallesi'nde yer alan cami, 19. yüzyılda inşa edilmiştir. Seyyid Hüseyin Vakfı mülkiyetindeki cami, düz ahşap (sakıf) tavanlı camiler grubunda incelenmektedir. Plansız müdahaleler neticesinde özgün yapısı büyük oranda bozulan caminin 2015 yılında tamamlanan restorasyonu da bu durumu değiştirmemiştir. Özgün yapı minaresizdir. Günümüzdeki minare 1963 yılında eklenmiştir. Kareye yakın dikdörtgen bir plan üzerine, moloz ve kesme taş malzemeden yığma usulüne göre inşa edilmiştir. Kırma çatının üzeri kiremit kaplı iken son restorasyonda sac ile değiştirilmiştir.), Tarihi Alemdağ (Arsuniy) Çeşmesi (Yeşilyurt), Çağlayan Başkurt GONGOL Camii, Yosma Düzü (Çukurca), Özbirlik Şelalesi, Kazan Gölü Kanyonu (Merkeze 8 km. mesafedeki kanyon, barındırdığı şelale ve doğal gölü ile serinlemek isteyenlerin tercihleri arasında yer almaktadır. İkisu), Eroğlu Şelalesi (Pınarlı)

📍 Tonya

Kudavas Şelalesi, Kadıralak Tabiat Parkı, Kadıralak Yaylası (Karşular), Somorodi Yaylası (Karaağaçlı), Canik Dere Şelalesi ve Yürüyüş Parkuru, Fol Deresi Yürüyüş Yolu, Şehit Polis Memuru Soner Yıldırım Hatıra Ormanı, Çardak, Zelaha, Bodamış Yaylası, At Meydanı, Oğuz Obası, Ömer Teknesi Suyu ve Piknik Alanı(Kalınçam), Kadırga Yaylası Tarihi Üstü Açık Cami, Başoba Yaylası(Kaleönü), Şahmelik Obası Kurugöl Mevkii(Kalınçam), Kadırga Yaylası Davunlu Obası(Kalınçam), Davunlu Yaylası(YukarıUluköy), Kayadibi Obası(Kalınçam), Zevon Yaylası (Kalınçam), Sanka Obası (Çamlı), Veli Kayası, Halistara Kızılağaç Yaylası (Kızılağaç), ), Şarlı Oba, Şarlı Obası Yaylası (Kalınçam), Gelin Çayırı (Kalınçam), Doğal Kaynak Suyu Uzun Oluk (Kalınçam), Armutluk (Çayırlık) Yaylası (Kalınçam), Vardallı Obası (Kalınçam). Bodamişkiya Yaylası (Kalınçam), Menteşe Yaylası (Sağrı), Tonya Karasu Yaylası (Karasu)

📍 Vakfıkebir

Yalıköy Millet Bahçesi (Yalıköy), Vakfıkebir İskele, Belediye Parkı, Fol Deresi, Kaleli Konağı (Sinanlı), Folderesi 4 Köprüsü, Nepsiloz (Düz) Yaylası, Şarlı Obası Yaylası ve Gelin Çayırı, Sağrı Şelalesi (Açıkalan), Kunus Kıranı (Küçükdere), İskefiye Kalesi (Deregözü), Sivrikaya Yaylası (Ballı), Karagöl Köprüsü (Ballı), Bozönü Yaylası (Ballı Köyü Arduşluk Yaylası), Ardıçlık Yaylası (Ballı Köyü), Bozönü Yaylası (Ballı), Düz Yayla (Ballı), Karadağ Yaylası (Ballı),Taşlıyatak Yaylası, Güzel Yayla Ondoroz (Rıdvanlı)

📍 Yomra

Ters Ev, Armutluk Düzü Festival Alanı(Demirciler), Özdil Cazılar Deresi Alabalık Tesisi (0535.8249283), Halil Onbaşı Konağı (Oymalı), İfterli Sırt (Oymalı), Üçpuar Yaylası (Demirciler), Kılıç Bekir Yaylası (Üçk Pınar Kılıç), Lapazalık Yaylası (Demirciler), Ayor Mağarası (Demirciler), Kılıçbekir Yaylası, İfterli Sırt, Simona Hanları

🍽️ GALATA NEW GALAPERA RESTAURANT

Galata Köprüsü Altı, İstanbul

⭐ Google'da Yorum Yap
InstagramLinkedInPinterestTikTokX (Twitter)YouTube